จาตุรนต์ ฉายแสง ผู้สมัคร สส. บัญชีรายชื่อพรรคเพื่อไทย ระบุผ่านสื่อโซเชียลมีเดีย วันนี้ (12 กุมภาพันธ์ 2569) ว่า การเลือกตั้งควรเป็น “ทางออกของประเทศ” ให้ประชาชนได้สะท้อนความต้องการและคลี่คลายความขัดแย้ง แต่สิ่งที่เกิดขึ้นขณะนี้ กลับผลักสังคมสู่ “วิกฤตศรัทธา” ต่อกระบวนการการการจัดการเลือกตั้งอย่างรุนแรง ผมเชื่อว่าพลังของประชาชนที่ออกมาทวงสิทธิของตนเองในเวลานี้ ไม่ได้เป็นเพราะต้องการให้พรรคที่ตัวเองเลือกชนะ แต่เพราะต้องการให้สิทธิของเขามีความหมาย และต้องการให้การเลือกตั้ง “น่าเชื่อถือ” อย่างที่ควรจะเป็น

และต้องย้ำให้ชัดว่า แค่นับคะแนนใหม่ไม่พอ เพราะต่อให้นับทั้งประเทศก็อาจจะแก้ปัญหาได้ไม่มาก หากยังมีปัญหา บัตรเขย่ง/บัตรเกิน/หีบบัตรผิดปกติ อยู่มากมายในระบบ สิ่งที่ กกต.ต้องทำคือใช้อำนาจตามกฎหมายให้เต็มที่และทำให้เห็นเป็นรูปธรรมว่า หน่วยหรือเขตที่มีปัญหา ต้องสั่งเลือกตั้งใหม่เป็นหลักก่อน ควบคู่กับ เร่งสอบสวนหาตัวผู้กระทำผิด เพื่อให้ถึงขั้น “ใบเหลือง-ใบส้ม–ใบแดง” อย่างเด็ดขาด

กฎหมายเปิดทางไว้แล้วใน มาตรา 124 ใช้สั่งนับใหม่เมื่อขั้นตอนนับผิดพลาดหรือมีเหตุอันควรเชื่อว่าไม่สุจริต ส่วน มาตรา 137 ต้องถูกใช้จริงจังเมื่อความผิดปกติกระทบสาระสำคัญ เช่น คะแนนรวมเกินผู้มาใช้สิทธิ บัตรเพิ่ม หีบบัตรมีข้อกังขา พฤติการณ์ทุจริตหรือซื้อเสียง หรือการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ที่ทำให้การเลือกตั้งไม่เที่ยงธรรม

แก่นสำคัญคือ กกต.ต้อง สอบสวนให้เร็ว โปร่งใส เปิดรับข้อมูลให้มากที่สุด และอธิบายเป็นระบบ ว่ากรณีใด “นับใหม่/เลือกตั้งใหม่เป็นรายหน่วย” กรณีใด “ทั้งเขต” พร้อมมีกลไกตรวจสอบที่น่าเชื่อถือเมื่อข้อสงสัยพัวพันกับความบกพร่องของกระบวนการเอง เพื่อไม่ให้กลายเป็นภาพกกต.ตรวจสอบกันเอง ซึ่งผู้คนจะสงสัยว่ากำลังช่วยพวกเดียวกันเองอยู่หรือไม่

พร้อมกันนี้ สังคมมีสิทธิถามตรง ๆ ถึง แพทเทิร์นคะแนนที่สวนทางผิดธรรมชาติ ในบางพื้นที่ ชนะเขตจำนวนมาก แต่คะแนนบัญชีรายชื่อกลับไม่สอดคล้อง เพราะนี่ไม่ใช่เรื่อง “คิดมากไปเอง” แต่เป็นข้อสงสัยเชิงระบบที่กระทบความน่าเชื่อถือของทั้งการเลือกตั้ง

วิกฤตศรัทธาจะไม่จบแค่การเลือกตั้งครั้งนี้ แต่จะบั่นทอนความเชื่อมั่นต่อรัฐบาลที่ตั้งขึ้นจากผลเลือกตั้ง และทำให้การเมืองไทยติดหล่มความขัดแย้งรอบใหม่ในระยะยาว

ซึ่งท้ายที่สุดยิ่งตอกย้ำว่า ประเทศต้องเดินหน้า แก้รัฐธรรมนูญ 2560 อย่างเร่งด่วน เพื่อกู้ความน่าเชื่อถือของระบบ โดยเฉพาะการทำให้องค์กรอิสระอย่าง กกต.มีที่มา โปร่งใส ยึดโยงประชาชน และตรวจสอบได้จริง