วันที่ 17 มิถุนายน 2569 นายประเสริฐ จันทรรวงทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ พร้อมด้วย นายสุเทพ แก่งสันเทียะ ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ และนายวีระ แข็งกสิการ รองปลัดกระทรวงศึกษาธิการ ในฐานะกำกับดูแลสำนักความสัมพันธ์ต่างประเทศ สป. ให้การต้อนรับคณะผู้อำนวยการศูนย์และเครือข่ายระดับภูมิภาคของซีมีโอในประเทศไทย จำนวน 5 ศูนย์ และ 1 เครือข่าย โดยมี นางสาวดุริยา อมตวิวัฒน์ ผู้อำนวยการศูนย์ระดับภูมิภาคของซีมีโอว่าด้วยปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อความยั่งยืน และที่ปรึกษาพิเศษด้านความร่วมมือต่างประเทศ เป็นผู้แทนเจรจาเพื่อหารือความร่วมมือในการพัฒนาคุณภาพการศึกษาและสุขภาวะของนักเรียนในพื้นที่ห่างไกล โดยเฉพาะโรงเรียนตามแนวชายแดน ณ ห้องดำรงราชานุภาพ อาคารราวัลลภ กระทรวงศึกษาธิการ

รมว.ศธ. กล่าวว่า “หลังจากได้รับตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ได้มีแนวคิดการพัฒนา โดยประกาศนโยบายการศึกษา 5 ด้านหลักไปแล้ว คือ

1) คืนเวลาให้ครู เพื่อคืนอนาคตให้เด็ก เน้นการลดภาระงานเอกสาร งานธุรการ และงานอบรมที่อยู่นอกเหนือจากการสอน เพื่อให้ครูสามารถโฟกัสกับการจัดการเรียนการสอนและดูแลนักเรียนได้อย่างเต็มที่ นอกจากนี้จะมีการปรับระบบการประเมินให้เรียบง่ายขึ้นเพื่อลดภาระที่ไม่จำเป็น

2) ปรับโครงสร้างความเหลื่อมล้ำด้านงบประมาณและโอกาส เตรียมปรับสูตรการจัดสรรงบประมาณรายหัวใหม่ เพื่อนำทรัพยากรไปอุดหนุนเด็กที่ขาดแคลนและโรงเรียนที่ต้องการความช่วยเหลืออย่างตรงจุด

3) ยกระดับการเรียนรู้สู่โลกความจริง เน้นการปรับหลักสูตรให้เป็นรูปแบบ Active Learning เพื่อให้เด็กนักเรียนได้เรียนรู้จากการลงมือทำจริง มุ่งส่งเสริมทักษะแห่งอนาคตที่ตอบโจทย์ความต้องการของตลาดแรงงานอย่างแท้จริง

4)โรงเรียนต้องเป็นพื้นที่ปลอดภัยอย่างแท้จริง ยกระดับมาตรการคุ้มครองช่วยเหลือนักเรียนทั้งด้านร่างกายและจิตใจ โดยมีการจัดตั้ง “ศูนย์พิทักษ์สิทธิและเสรีภาพนักเรียนแบบถาวร” ซึ่งจะมีทีมกฎหมายและนักจิตวิทยาคอยให้ความช่วยเหลือดูแลตลอดเวลา

5) สร้างสถาปัตยกรรมใหม่ด้วย พ.ร.บ. การศึกษาแห่งชาติฉบับใหม่ เร่งผลักดันกฎหมายแม่บททางการศึกษาฉบับใหม่ให้มีผลบังคับใช้ พร้อมปรับโครงสร้างและการบริหารงานบุคคลภายในกระทรวงศึกษาธิการให้เกิดการบูรณาการและมีความคล่องตัวในการทำงานมากขึ้น”

รศ.นพ. ประตาป สิงหศิวานนท์ ผู้อำนวยการเครือข่ายของซีมีโอ ทรอปเมด เน็ตเวิร์ค (SEAMEO TROPMED Network) นำเสนอตัวอย่างการดำเนินงานของหน่วยงานที่โรงเรียนรุจิรพัฒน์ อำเภอสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี ซึ่งเป็นโรงเรียนชายแดนที่มีการนำร่องแก้ไขปัญหาสุขภาพควบคู่การศึกษาให้แก่นักเรียนกว่า 1,000 คน โดยในอดีตประสบปัญหาด้านสุขภาพอย่างมาก ทั้งโรคมาลาเรียและภาวะทุพโภชนาการ แต่ปัจจุบันสุขภาพเด็กดีขึ้นจากการพัฒนาโครงการอาหารกลางวัน อย่างไรก็ตาม ยังคงมีปัญหาด้านการศึกษา

โดยเฉพาะกลุ่มเด็กที่ไม่มีสัญชาติไทยที่มีความเสี่ยงต่อการหลุดออกจากระบบการศึกษา (out of school) สูง เนื่องจากขาดแรงจูงใจในการเรียนต่อในระดับที่สูงกว่ามัธยมศึกษาตอนต้น รวมถึงปัญหาการอ่านออกเขียนได้ และได้นำเสนอการใช้เทคโนโลยีเพื่อช่วยแก้ปัญหาการขาดแคลนครู เช่น การใช้สื่อการเรียนการสอนจาก Khan Academy ในวิชาคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์ผ่านจอ Smart TV นอกจากนี้ ได้แจ้งถึงการสนับสนุนทุนการศึกษาในระดับปริญญาโท หลักสูตรนานาชาติ ด้านสุขภาพโรงเรียน (School Health) ของคณะเวชศาสตร์เขตร้อน มหาวิทยาลัยมหิดล ให้แก่ครูทั่วภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มานานกว่า 10 ปี ซึ่งที่ผ่านมามีเพียงนักศึกษาต่างชาติที่ได้รับทุน แต่ยังขาดครูไทยเข้าร่วม โดย รมว.ศธ. รับปากที่จะเร่งเฟ้นหาครูไทยที่มีทักษะภาษาอังกฤษเพียงพอเพื่อเข้ารับทุนนี้ เพื่อนำความรู้กลับมาพัฒนาระบบสุขภาพในโรงเรียนต่อไป

นางสาวเกศรา อมรวุฒิวร ผู้อำนวยการศูนย์ซีมีโอ สะเต็มเอ็ด (SEAMEO STEM-ED) ได้นำเสนอภารกิจของศูนย์ฯ เกี่ยวกับการพัฒนาศักยภาพของครูและนักเรียนไทยด้านการเรียนรู้สะเต็มศึกษา โดยได้ร่วมกับสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานและสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) บูรณาการเรื่องการเตรียมความพร้อมรับมือกับสภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลง (Climate change) ในสถานศึกษา อีกทั้งร่วมมือกับสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (NIDA) จัดโครงการเสวนานานาชาติ (International Policy Dialogue)” โดยร่วมกับผู้แทนระดับสูงด้านการศึกษาจากประเทศที่มีระบบการศึกษาที่มีประสิทธิภาพสูง แลกเปลี่ยนเชิงนโยบายในการขับเคลื่อนอนาคตการศึกษาไทย พร้อมทั้งเตรียมขยายผลความร่วมมือกับบริษัทระดับโลกอย่าง AWS (Amazon Web Services) เพื่อสร้างแพลตฟอร์มการเรียนรู้ด้าน AI ให้แก่ครูไทย เพื่อให้นำไปปรับใช้ในการสอนได้อย่างมีวิจารณญาณ

ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ ได้ให้ข้อเสนอแนะการเชื่อมโยงโครงการต่าง ๆ ที่ศูนย์ซีมีโอได้มีการดำเนินการอยู่แล้วไปยังโรงเรียนใน “พื้นที่นวัตกรรมการศึกษา” ที่กระจายอยู่ใน 20 จังหวัด เนื่องจากมีกฎหมายรองรับให้สามารถสร้างสรรค์นวัตกรรมใหม่ ๆ ได้โดยไม่ติดขัดนโยบายส่วนกลาง นอกจากนี้ยังมุ่งหวังให้พัฒนาโรงเรียนในตำบลให้เป็น “โรงเรียนคุณภาพ” ที่มีความพร้อมทั้งวิชาการ อุปกรณ์การเรียน และระบบการรับส่งนักเรียน เพื่อดึงดูดนักเรียนจากโรงเรียนขนาดเล็กใกล้เคียงให้เข้ามารับบริการการศึกษาที่มีคุณภาพสูงขึ้นอย่างเป็นธรรมชาติ โดยกระทรวงศึกษาธิการยินดีร่วมมืออย่างเต็มที่ในการดำเนินการดังกล่าวเพื่อให้เกิดความครอบคลุมและทั่วถึงต่อสถานศึกษาอื่นๆ ของไทย

ในช่วงท้ายของการหารือ นางสาวดุริยา อมตวิวัฒน์ ผู้อำนวยการศูนย์ซีมีโอ เซ็พส์ (SEAMEO SEPS) ได้กล่าวถึงการพัฒนาโครงการอาหารกลางวันของศูนย์ฯ ซึ่งปัจจุบันมีการดำเนินการในโรงเรียนต้นแบบอยู่ที่จังหวัดเชียงใหม่และเชียงราย ซึ่งเป็นการดำเนินการที่สอดคล้องโครงการโภชนาการในโรงเรียน (Cloud Kitchen) ที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการได้ให้ความสำคัญอยู่ในขณะนี้ด้วย