วันที่ 18 สิงหาคม 2569 ที่ทำเนียบรัฐบาล ก่อนการประชุมคณะรัฐมนตรี ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ในฐานะรองนายกรัฐมนตรีกำกับดูแลกระทรวงแรงงาน พร้อมด้วย พ.ต.ท.วรรณพงษ์ คชรักษ์ ปลัดกระทรวงแรงงาน และ ร.อ.หญิงภัทร์ดารัสมิ์ ทองสลวยกร รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ร่วมแถลงข่าวความคืบหน้าการเสนอแก้ไขกฎหมายด้านแรงงาน

ศ.ดร.ยศชนัน เปิดเผยว่า วันนี้ตนได้รับมอบหมายให้ทำหน้าที่แทน นายจุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลัง ที่ติดภารกิจเดินทางไปประเทศออสเตรเลียร่วมกับนายกรัฐมนตรี โดยในวันนี้มีข่าวดีของกระทรวงแรงงานที่ได้ทำงานร่วมกันมานานพอสมควร คือการนำเสนอกฎหมายด้านแรงงานรวมทั้งหมด 4 ฉบับ เข้าสู่ที่ประชุม ครม. ซึ่งเป็นเรื่องที่เป็นประโยชน์โดยตรงต่อพี่น้องแรงงาน โดยมีสาระสำคัญแบ่งเป็น 3 ส่วนหลัก ได้แก่

1. ร่าง พ.ร.บ. แรงงานทางทะเล - มุ่งให้โอกาสและยกระดับสิทธิของ "คนประจำเรือ" ให้ได้รับความคุ้มครองจากระบบประกันสังคมและกองทุนเงินทดแทน เทียบเท่ากับพี่น้องแรงงานบนบก

2. ร่าง พ.ร.บ. คุ้มครองผู้รับงานไปทำที่บ้าน - เป็นการปรับปรุงกฎหมายเพื่อให้เป็นไปตามมาตรฐานสากล โดยเน้นย้ำการคุ้มครองผู้รับงานไปทำที่บ้าน หากผู้จ้างงานผิดนัดและไม่จ่ายเงินค่าจ้าง จะต้องรับผิดชอบจ่ายทั้ง "ดอกเบี้ยและเงินเพิ่ม"

3. ร่างประกาศคณะกรรมการแรงงานรัฐวิสาหกิจสัมพันธ์ (จำนวน 2 ฉบับ) - เป็นการปรับแก้ระเบียบเพื่อให้สอดคล้องกับกฎหมาย "สมรสเท่าเทียม" โดยเปลี่ยนจากคำว่าสามี-ภรรยา เป็นคำว่า "ผู้สมรส" ซึ่งจะทำให้คู่สมรสของพนักงานรัฐวิสาหกิจมีสิทธิได้รับเงินทดแทน ค่ารักษาพยาบาล หรือค่าทำศพอย่างเท่าเทียมกัน ไม่ว่าจะเป็นคู่ชายหญิงหรือคู่เพศเดียวกันก็ตาม

ศ.ดร.ยศชนัน กล่าวย้ำว่า "ทั้งหมดนี้เป็นเรื่องเกี่ยวกับการทำให้พี่น้องแรงงานกลุ่มทั้งบนเรือ ที่บ้าน และรัฐวิสาหกิจ ได้รับการคุ้มครองอย่างเป็นธรรมและทั่วถึง"

ด้าน พ.ต.ท.วรรณพงษ์ คชรักษ์ ปลัดกระทรวงแรงงาน กล่าวต่อว่า ในส่วนรายละเอียดของข้อกฎหมายทั้ง 3 กลุ่มนั้น มีการปรับปรุงเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดและเป็นไปตามมาตรฐานสากล ดังนี้

กลุ่มคนประจำเรือ - มีการปรับแก้ครั้งนี้จะช่วยให้คนประจำเรือได้รับสิทธิประโยชน์เพิ่มเติมและสามารถเข้าสู่ระบบประกันสังคมได้ตามที่กฎหมายกำหนด ทั้งนี้ ขอชี้แจงว่า "คนประจำเรือ" ในที่นี้ ไม่ได้หมายถึงกลุ่มเรือประมง แต่เป็นกลุ่มแรงงานใน "เรือขนส่ง" ซึ่งถือเป็นอีกกลุ่มที่จะได้รับประโยชน์จากมติ ครม. ในวันนี้

กลุ่มผู้รับงานไปทำที่บ้าน - มีการปรับปรุง 3 ประเด็นใหญ่ เพื่อให้ครอบคลุมและเป็นไปตามมาตรฐานสากล ได้แก่

ข้อกำหนดด้านอายุ - กำหนดอายุขั้นต่ำของผู้ทำงานต้องมีอายุ 15 ปีขึ้นไป และต้องไม่ทำงานที่มีอันตรายต่อสุขภาพ

ค่าตอบแทนที่เป็นธรรม - งานประเภทเดียวกันกับสถานประกอบการ ต้องได้รับค่าแรงตามมาตรฐานเดียวกัน หากเป็นงานที่แตกต่างออกไป ต้องมีการประกาศกำหนดอัตราให้ชัดเจน และต้องไม่ต่ำกว่าอัตราขั้นต่ำที่กำหนด

หลักประกัน - มีกฎหมายรองรับในเรื่องของการคืนหลักประกัน เพื่อป้องกันไม่ให้ผู้รับงานไปทำที่บ้านถูกเอารัดเอาเปรียบ

กลุ่มแรงงานรัฐวิสาหกิจสัมพันธ์ - การปรับแก้ให้ครอบคลุมคำว่า "ผู้สมรส" ตาม พ.ร.บ. สมรสเท่าเทียมนั้น จะมีผลย้อนหลัง ไปตามวันที่กฎหมายสมรสเท่าเทียมมีผลบังคับใช้ เพื่อให้มั่นใจว่าทุกคนจะได้รับสิทธิต่างๆ เป็นไปตามเกณฑ์ของรัฐวิสาหกิจนั้นๆ อย่างครบถ้วน