จากเหตุการณ์ความรุนแรงที่เกิดขึ้นในสถานศึกษาแห่งหนึ่งในจังหวัดนนทบุรี ซึ่งสร้างความสูญเสียและความสะเทือนใจให้แก่นักเรียน ครู บุคลากรทางการศึกษา รวมถึงสังคมในวงกว้าง นายประเสริฐ จันทรรวงทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ได้ออกมาแสดงความเสียใจอย่างสุดซึ้งต่อเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น พร้อมยืนยันว่ากระทรวงศึกษาธิการจะให้ความช่วยเหลืออย่างเต็มกำลัง

เพื่อรับมือกับสถานการณ์ดังกล่าวอย่างเร่งด่วนและรอบด้าน กระทรวงศึกษาธิการได้ผนึกกำลังร่วมกับกรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข และคณะจิตวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จัดทำมาตรการเยียวยาจิตใจและดูแลความปลอดภัยสถานศึกษาอย่างเป็นระบบ ครอบคลุมทั้งการช่วยเหลือเฉพาะหน้าและการเสริมสร้างความเข้มแข็งในระยะยาว

1. มาตรการเยียวยาจิตใจ (Psychological First Aid)

แนวทางการเยียวยาจิตใจถูกออกแบบให้เหมาะสมกับระดับผลกระทบของแต่ละกลุ่ม โดยแบ่งเป็น 4 วง ตามหลักการปฐมพยาบาลทางจิตใจ ดังนี้

- ไข่แดง (ผู้สูญเสีย/ผู้อยู่ในเหตุการณ์) ได้รับการดูแลจิตใจโดยทีม MCATT (ทีมช่วยเหลือเยียวยาจิตใจผู้ประสบภาวะวิกฤต) จากกรมสุขภาพจิตโดยตรง

- ไข่ขาว (นักเรียน/ครูในโรงเรียน) เข้าร่วมกลุ่มปรึกษาเชิงจิตวิทยา (Support Group) ซึ่งดำเนินการโดยคณะจิตวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

- ไข่ทั้งฟอง (สิ่งแวดล้อมโรงเรียน) จัดกิจกรรม Psychoeducation Workshop เพื่อให้ความรู้และแนวทางดูแลตนเองแก่บุคลากรในโรงเรียน

- วงรอบนอก (สังคม/สื่อ/ผู้ปกครอง) กระทรวงศึกษาธิการทำหน้าที่เป็นแกนหลักในการสื่อสารสาธารณะอย่างเหมาะสมและรอบคอบ

ทั้งนี้ กรมสุขภาพจิตและคณะจิตวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้บูรณาการทีมผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตลงพื้นที่ร่วมกับกระทรวงศึกษาธิการ เพื่อให้การช่วยเหลือเป็นไปอย่างครอบคลุมและต่อเนื่อง

2. แนวทางปฏิบัติในการดูแลนักเรียนเมื่อกลับมาเรียน

เมื่อโรงเรียนเปิดทำการเรียนการสอนอีกครั้ง มีการวางแนวทางดูแลนักเรียนไว้ 3 ประการ ได้แก่

1. ครูสื่อสารให้นักเรียนทราบว่าทุกคนอยู่ในสถานการณ์ที่ปลอดภัยแล้ว

2. เปิดโอกาสให้นักเรียนพูดคุยตามความสมัครใจ โดยไม่ซักถามรายละเอียดของเหตุการณ์

3. ให้นักเรียนรู้ว่าสามารถขอความช่วยเหลือจากครู ผู้ปกครอง หรือผู้เชี่ยวชาญได้ตลอดเวลา

3. การเสริมความเข้มแข็งระยะยาว

นอกจากการดูแลเฉพาะหน้าแล้ว กระทรวงศึกษาธิการยังเตรียมผลักดันมาตรการเชิงนโยบายเพื่อความยั่งยืน ได้แก่

- จัดตั้งศูนย์ปฏิบัติการเยียวยาจิตใจในสถานศึกษา (School Mental Health Crisis Response Team)

- บูรณาการความร่วมมือกับกระทรวงสาธารณสุข กรมสุขภาพจิต และคณะจิตวิทยาต่าง ๆ อย่างต่อเนื่อง

- ทำการคัดกรองภาวะ PTSD ในเด็กและส่งต่อเข้าสู่ระบบการรักษาอย่างทันท่วงที

- ติดตามและดูแลต่อเนื่องในระยะ 1 เดือน 3 เดือน และ 6 เดือนหลังเหตุการณ์

- ผลักดันให้หลักสูตรการปฐมพยาบาลทางจิตใจ (Psychological First Aid) เป็นภาคบังคับสำหรับครูและบุคลากรทางการศึกษาทุกคน

คณะจิตวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้เข้าร่วมสนับสนุนการดูแลจิตใจแก่ครู นักเรียน และบุคลากรในสถานศึกษาที่ได้รับผลกระทบ โดยเน้นการช่วยเหลือให้เหมาะสมกับระดับผลกระทบของแต่ละบุคคล ทั้งการสนับสนุนด้านจิตใจ การให้ความรู้และแนวทางดูแลตนเอง ตลอดจนการส่งต่อผู้เชี่ยวชาญเมื่อจำเป็น

การดำเนินงานของคณะจิตวิทยาประกอบด้วยการจัดกลุ่มปรึกษาเชิงจิตวิทยา (Support Group) สำหรับนักเรียนและครู รวมถึงกิจกรรม Psychoeducation เพื่อเสริมสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับการตอบสนองทางจิตใจภายหลังเผชิญเหตุการณ์รุนแรง โดยให้ความสำคัญกับการสร้างความรู้สึกปลอดภัย เปิดพื้นที่ให้นักเรียนสื่อสารความรู้สึกตามความสมัครใจ และหลีกเลี่ยงการซักถามรายละเอียดของเหตุการณ์ซ้ำโดยไม่จำเป็น

เหตุการณ์ความรุนแรงที่เกิดขึ้นในสถานศึกษาเป็นเรื่องที่ส่งผลกระทบทางจิตใจอย่างลึกซึ้งต่อทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง การผนึกกำลังระหว่างกระทรวงศึกษาธิการ กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข และคณะจิตวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สะท้อนให้เห็นถึงความพยายามในการดูแลทั้งด้านจิตใจและความปลอดภัยอย่างเป็นระบบ ตั้งแต่การช่วยเหลือเร่งด่วนไปจนถึงการวางรากฐานเชิงนโยบายระยะยาว เพื่อให้สถานศึกษากลับมาเป็นพื้นที่ปลอดภัยสำหรับการเรียนรู้ของเด็กและเยาวชนอีกครั้ง

หากนักเรียน ครู ผู้ปกครอง หรือบุคคลใดที่ได้รับผลกระทบทางจิตใจจากเหตุการณ์นี้ สามารถขอรับคำปรึกษาได้ที่สายด่วนสุขภาพจิต 1323 ตลอด 24 ชั่วโมง

.

#Voice #จิตวิทยา #Psychoeducation #สายด่วนสุขภาพจิต #ภาวะPTSD #มาตรการเยียวยาจิตใจ