เมื่อวันที่ 21 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา ชิ้นส่วนสุดท้ายของไม้กางเขนสี่แขนได้ถูกยกขึ้นประดับบนยอดหอคอยของมหาวิหารซากราดา ฟามิเลีย ณ กรุงบาร์เซโลนา ประเทศสเปน นับเป็นการปิดฉากโครงการก่อสร้างที่ยาวนานที่สุดในโลก และตรงกับวาระครบรอบ 100 ปีแห่งการจากไปของ อันโตนี เกาดี สถาปนิกผู้สร้างตำนานแห่งนี้

อันโตนี เกาดี อี กอร์เนต์ เกิดเมื่อปี 1852 ที่แคว้นคาตาโลเนีย ประเทศสเปน เขาเป็นโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ขั้นรุนแรงตั้งแต่วัยเด็ก ทำให้การเดินเหินค่อนข้างลำบาก แทนการเดินไปไหนมาไหน เกาดีจึงได้ใช้เวลาสังเกตธรรมชาติรอบตัวอย่างละเอียดถี่ถ้วน และนั่นได้กลายเป็นรากฐานที่ทำให้งานของเขาโดดเด่นเป็นเอกลักษณ์

เกาดีเชื่อว่า “ธรรมชาติคือหนังสือเรียนที่สมบูรณ์แบบที่สุด” งานของเขาจึงเต็มไปด้วยเส้นโค้ง พื้นผิวที่ไม่มีมุมฉาก และลวดลายจากพืชและสัตว์ ซึ่งแตกต่างจากสถาปัตยกรรมสมมาตรแบบคลาสสิกอย่างสิ้นเชิง เขาผสมผสานสไตล์โกธิก อาร์ตนูโว และนวัตกรรมโครงสร้างเข้าด้วยกัน จนกลายเป็นสไตล์ที่ไม่มีชื่อเรียกอื่นใดนอกจาก ‘สไตล์เกาดี’

ผลงานเจ็ดชิ้นของเกาดีในบาร์เซโลนาได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก UNESCO รวมกันในปี 1984 และในปี 2005 ในฐานะ ‘ผลงานของอันโตนี เกาดี’

กลับมาที่มหาวิหาร หินก้อนแรกของซากราดา ฟามิเลีย ถูกวางในปี 1882 โดยสถาปนิกแห่งสังฆมณฑล ฟรานซิสโก เด เปาลา เดล บิลลาร์ ซึ่งออกแบบโบสถ์ในสไตล์นีโอโกธิก แต่เมื่อเขาลาออกในปีถัดมา เกาดีก็มารับช่วงต่อ เขาออกแบบมหาวิหารใหม่ทั้งหมด ด้วยมองว่าซากราดา ฟามิเลียเป็นโครงการที่ต้องใช้เวลาหลายศตวรรษ เฉกเช่นมหาวิหารยิ่งใหญ่ในยุคกลาง และทุกครั้งเมื่อถูกถามถึงกำหนดเวลา เกาดีมักกล่าวติดตลกว่า “ลูกค้าของผมไม่รีบ”

แต่ชีวิตของเกาดีกลับสั้นกว่าความฝัน เขาอุทิศ 43 ปีสุดท้ายของชีวิตให้กับงานชิ้นนี้ก่อนเสียชีวิตด้วยอุบัติเหตุรถรางชนที่บาร์เซโลนาในปี 1926 โดยที่มหาวิหารยังเสร็จไม่ถึงหนึ่งในสี่เสียด้วยซ้ำ ร่างของเขาจึงถูกฝังไว้ในห้องใต้ดินของมหาวิหารที่เขาทุ่มเทชีวิตช่วงสุดท้ายให้แห่งนี้ และปัจจุบัน นครรัฐวาติกันกำลังพิจารณาประกาศให้เขาเป็นนักบุญ

การก่อสร้างเดินหน้าอย่างยากลำบากตลอดหลายทศวรรษ ในช่วงสงครามกลางเมืองสเปน กลุ่มอนาธิปไตยได้เผาห้องทำงานของเกาดีในโบสถ์ ทำลายแผนผังและโมเดลปูนปั้นส่วนหนึ่ง ซึ่งอาจเป็นแนวทางสำหรับการก่อสร้างในอนาคต สถาปนิกรุ่นหลังต้องปะติดปะต่อเอาจากภาพถ่ายที่รอดมาและชิ้นส่วนโมเดลที่เหลืออยู่

การก่อสร้างพัฒนาขึ้นอย่างมากในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา เมื่อนั่งร้านไม้และช่างแกะหินด้วยมือถูกแทนที่ด้วยเครนยักษ์ โมเดลคอมพิวเตอร์ และเทคโนโลยีการตัดหินด้วยระบบดิจิทัล แต่ก็ยังต้องชะงักลงอีกครั้งในช่วงการระบาดของโควิด-19

จนในที่สุดเมื่อเดือนพฤศจิกายนปี 2025 คนงานได้ยกไม้กางเขนส่วนแรกขึ้นบนยอดหอคอยวิหารซากราดา ฟามิเลีย ทำให้ความสูงของโบสถ์แตะ 534 ฟุต แซงหน้าอุล์ม มินสเตอร์ ในเยอรมนีที่ความสูง 530 ฟุต

และในเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา ไม้กางเขนสี่แขนขนาดสูงราว 17 เมตร ซึ่งหุ้มด้วยกระเบื้องเคลือบสีขาวและกระจก ถูกนำขึ้นไปติดตั้งเป็นชิ้นสุดท้าย ทำให้ความสูงรวมของมหาวิหารอยู่ที่ 172.5 เมตร หรือ 566 ฟุต และกลายเป็นโบสถ์ที่สูงที่สุดในโลก ณ ปัจจุบัน

แม้ภายนอกจะเสร็จสมบูรณ์แล้ว แต่ยังมีงานอื่นๆ รออยู่อีกราว 8 ปีข้างหน้า อันได้แก่ การตกแต่งองค์ประกอบต่างๆ งานหุ้มแขนไม้กางเขน และงานประติมากรรม รวมถึง Agnus Dei หรือลูกแกะของพระเจ้า ซึ่งสร้างโดย อันเดรอา มัสโตรวีโต ศิลปินชาวอิตาลี และคาดว่างานก่อสร้างทั้งหมดจะแล้วเสร็จสมบูรณ์ในปี 2034

มหาวิหารซากราดา ฟามิเลีย จึงเป็นทั้งสัญลักษณ์ของความเพียรพยายามข้ามรุ่น และพยานของการที่มนุษย์ยังคงฝันถึงสิ่งที่ยิ่งใหญ่กว่าตัวเอง นับเป็นโบสถ์ที่เริ่มต้นจากวิสัยทัศน์ของชายคนหนึ่งในศตวรรษที่ 19 และสำเร็จลงด้วยฝีมือของคนหลายรุ่นในศตวรรษที่ 21

อ้างอิงข้อมูลจาก

https://architizer.com/blog/inspiration/stories/barcelona-antoni-gaudi-sagrada-familia-complete-2026/

https://www.euronews.com/culture/2025/09/22/the-sagrada-familia-closes-in-on-completing-its-central-tower-and-becoming-europes-tallest

https://www.smithsonianmag.com/smart-news/still-unfinished-after-143-years-barcelonas-dazzling-sagrada-familia-now-tallest-church-in-world-180987624/

https://newatlas.com/architecture/sagrada-familia-world-tallest-church-complete/

https://www.guinnessworldrecords.com/news/2025/1/oldest-active-construction-project-la-sagrada-familia-to-finish-in-2026

https://www.theguardian.com/world/2026/feb/20/barcelona-sagrada-familias-church-central-tower-put-in-place

อันโตนี เกาดี

ARTICLE

ต่างประเทศ